versie 27 januari 2026

opent dit document zich zonder verhalenlijst in de kolom links, gebruik dan deze link om naar alle verhalen bij parentelen te gaan en ontdek nog meer familieverhalen.

het Poesie-album van Maria Catharina Orthel




Maria Catharina Orthel is een verre voortante van mijn aan het hart liggende oma Cornelia Maria Otillie Orthel. Maria Catharina Orthel, een nakomertje, geboren 14-06-1886 te Breda, Cornelia geboren 19-04-1895 te Rotterdam. In rechte lijn terug komen zij elkaar pas tegen rond 1720 te Helferskirchen (Dld). Het Poesie-album komt uit de nalatenschap van een zoon van Edmond Lemmens getrouwd met Maria Catharina Orthel. Het eerste "ingeschreven" gedicht dateert van 1899 en komt van haar 15 jaar oudere broer Willem. Het laatste verhaal / gedicht komt uit 1909. Er zijn teksten in het Duits doch ook in het Engels en Frans. Het is een fascinerende ontdekkingstocht geworden.




Het mij ter beschikking gestelde Poesie-album komt van Paula en haar man Jan. Paula groeide grotendeels op bij Antoine Lemmens. Paula is echter geen directe familie van Antoine Lemmens. Daarom heel veel dank aan Paula en Jan.




De opzet van dit deel betreft een afbeelding van het 'ingeschreven' gedicht vergezeld gaand met een uitgeschreven tekst. Doch niet altijd is de eind 19e begin 20e eeuw ingeschreven Nederlandsee of Engelse of Duitse tekst uit te schrijven. Deels door een niet te herleiden handschrift en deels door het gebezigde dialect. Maar helaas zijn ook ingeschreven gedichten niet te herleiden door verkleving van de bladen. Desalnietemin is dit Poesie-album een pronkstuk om te tonen.




Drie paren en een Gij hebt twee oren maar één mond Dat Marie! Zij U een teeken Om veel te hooren en niet veel te spreken Gij hebt twee oogen maar één mond Bedenk dat, U ten zegen Veel moet gij zien en zeer veel dient gezwegen Gij hebt twee handen en ëën mond Den zin hoort gij te weten Twee zijn voor het werk, maar één om te eten Uw Broeder Willem 1899 Wilhelm Machiel Orthel geboren 15-10-1871 te Delft






De drie Bloemen Wat wijst de roos ons? Het geluk, Waar doornen? ’s Levens smarten, ’t Viooltje? ’t Wijst ons hoe ge in druk, Slechts kent het veel harte, Terwijl het zucht vergeet mij niet, Door blaauw at je in haar kelkje ziet, Ons toont dat vriendschap, zij alleen, Ons voert naar beter oorden heen. Breda,               Uwe &. Liefh 21 Oct.1899         Cato Catharina Orthel geboren 01-10-1838 te Wittgert (Nassau)






Dear Marie, As you joy along life’s road, Yoys and serious yoy will find, But there is one thing, I would have, Each and all to hear in mind, It will sweeten your own way, It may save some brother man, It is this, and only this, ”Say a kind word when you can” It may not be yours to give, Wealth to those who needy are, Just as sweet a place is filled, By the Daisy as the stars, Time and strength you may not have, In your life’s allowed span, For great things and jet you may, ”Say a kind word when you can” Breda                              In remembrance of September 23 1899                  your affectionate                                                       Daisy Vanner</td>

rechter bladzijde Even als een vlugge vlinder Zich van bloem tot bloem begeeft Een op Zephyrs zachten adem Door ‘t vrije luchtruim zweeft Zoo Marie, zoo zij uw leven Aan ‘t vereist genot gewijd En een krans van kruiden en lover Siere uwe lentetijd                  Uwe & liefhebbende                  Daisy Breda, Sep. 23 / 99






Lieve Maria, Al wat een mensch gelukkig maakt Schent U een weldoend God Liefdeen vriendschap op deez aard Verhogen Uw genot En hoe of waar ge U ook bevind In ’t onbegransd heelal Denk vaak aan hem die zich met vreugd U ook herinneren zal                  Breda 13 December 1899                   Uw liefhebbende George

Lieve Marie Ja gij zijt jong, en ’t leven is zoo Als ’t zonnelicht der liefste lente Uwe oogen schittren en met snelle Snelt reeds uw hart de toekomst Geen lange vrees, geen traan uw oog Verduistert ooit de hemelvan Uw Bewaar dat heil bij ’t bloeien van Uw                     Uw liefhebbende zuster 13/12 "99                                  Bertha Elisabeth Orthel geboren 11-12-1878 te Breda






Lieve Maria, Tusschen rooden en blauwe bloemen Gaat uw leven rustig voort Links een blauw vergeetmenietje Rechts de roos die nog bekoort Pluk ze beiden dik werf rozen Meer nog de vergeetmeniet Pluk ge de eerste denk aan doorne Wond daaraan U handen niet                    Uw broeder Antoon Breda, 11 Januari 1900 Antonius Christiaan Orthel geboren 11-06-1881 te Breda

Beste Marie Er zweeft in het leven een engel O, zoo goed en zoo schoon Die ieder zijn zegen wil schenken En mild is voor hut en voor troon Ons verblijd, ons troost en verheugd Die Engel, gij kent ze ’t is de Vriendschap Haar zegen en loon voor de jeugd                    Uwe U toegenegene                    Brigitta Blokdijk Breda 09-04-1900 Brigitta Theresia Blokdijk geboren 04-10-1884 te Tilburg






Lieve Marietje, Voor goede trouw bij werkzaamheid, Wellevendheid bij deugd, Wees spoedig tot iederen hulpbruid, Daar zedigheid bij deugd, Beschouw den wijsch niet al te zwart, Toch ook niet al te zwart, Doorzoek éérst altijd uw eigen hart, Voor dat ge op anderen fit, Dat nooit door wederwaardigheid, Uw kalmte gansch verdwijn, Wees met een matig deel tevreën, Gij zult gelukkig zijn                                    Uwe U liefhebbende 3 Februari 1900                 Kennisje Annie<

Breda, 1 April 1900 In Uw Album Ziet goed toe tot wie gij spreekt En hoe en waar en in wat zin Is eenmaal U woord ter lippen uit Het keert er nooit meer in Ingeschreven door M. Bosman






Lieve Marie Gij vraagt mij of ik op dit blad, Een vers aan U wil schenken, Op dat gij bij het zien daar van, Aan mij zoud kunnen denken, Ik voldoe hierbij aan Uw verzoek, Maar gaarne wil ik weten, Of gij ook zonder verzen boek, Mij nimmer zult vergeten                  Ter herinnering aan                  Dina Weterings Geertruidenberg 28 augustus 1901

Aan Marietje Vergun …. …ch op dit album blad, In ’t kort mijn wensch U zamenvat, Leef lang gelukkig en tevreën, …ad doe dit steeds op rozen treën, En als ge soms een doorn ontmoet, Denk dan ’t is wel al wat Hij doet                                   Mevrouw Libosan                                   Geb. Schäfer Geertruidenberg 28 augustus 1901 Louise Wilhelmina Schäfer geboren 18-12-1851 te Arnhem Jan Willem Libosan geboren 22-08-1851 te Vlissingen






	Aan Marietje, Als U in later dagen, In uwen album ziet, Zult gij hoop ik, Niet vergeten, Zij die U dit wenschje bied, ‘t Kleine woordje Geluk alleen, Is het eenige wat ik meen Breda                        Johanna 24 April 1900                 Mous
			Mijn naam zal in Uw album staan Al zal hij er dwars door heenen gaan Johan             Uw liefh. broeder                         1/1 1901 Johan Orthel geboren 08-08-1873 te Breda






Lieve Marie, Marie” geen liever naam klonk ooit op dichter snaren, Een naam die ik liefheb sinds mijn eerste kinderjaren, Geschapen uit de rij der Engelen koren, Om eens de schoonste vrouw der reinste toe te hooren.                                    Ter herinnering aan                                    Dina M. Weterings Geertruidenberg 28 augustus 1901

Breda, 1/4 1900 In U Album Ik wil U album niet doen prijsen, Met Roosje of Vergeet mij niet, Maar ik zal er op doen schrijven, Dat ik U waare achting biedt.                     In geschreven door                     J. de Jong




                             Delft

Lieve Marie, Pluk schoone rozen op Uw wegen, Den schoonste die Uw oog ook ziet, Pluk ook onder al die schoone bloemen, Voor mij een klein vergeet me niet.                              Ter herinnering aan                              Cor Monquil Delft, 12 Juli 1900

Lieve Mies, Breng toch uw kinderjaren, Niet altijd spelend door, Maar scherts .....st te paren, Bereid u altijd voor, Tot tijden die daar komen, Aan hooger ernst gewijd, Terug moet gij dus schromen, Voor elk verlies van tijd. Delft, 28 Dec Chris Orthel






Aan Miesje, Weet wat ge wilt, Wees wie ge zijt, Wees kind van uwen tijd, Tracht naar al wat goed is en verheven, Uw leven zal welk lotuook treffe, Niet nutteloos wezen.                              H.v.d.Broek

Lieve Mies, Veon! Zij die altijd morst of klaagt, En uren geen vrolijkheid behaagt, Zij past in ons gezelschap niet Wat zou zij hier beginnen. Maar zij! die lustig zingen kan, Zo een, is hier de rechte man, Zij zal ons altijd welkom zijn, Daar wij de vreugde nemen, De vriendschap is een schoonen band, Lang houde ze bij ons allen stand, Al trekke we naar een ander alnd, Al was het naar Luilekkerland. Ter herinnering aan Marie Weterings, Geertruidenberg Den datum, ja die weet ik niet, Ik geloof hij heet vergeet mij niet




Lieve Mari, Eer zal ons Mie de meid, In Rome mosterd halen, ...... ..n beste jas, Om duizend stukken pralen, Eer houde men in de kerk, Concert, Sôuree of bal, Eer dat ik u lieve Mies vergeten zal. Ter herinnering aan Marie D. Weterings, Geertruidenberg Den datum, ja die weet ik niet, Ik geloof hij heet vergeet mij niet

Marie La Roose la plus belle Ne Dure qu'un instant Mais'l'Amitië fidélité Dure ternellement Fa devoue                   J. Carlier Breda le 25/3-1900 De mooiste roos Bloeit maar een enkel moment Maar trouwe vriendschap Duurt een eeuwigheid Je toegewijde                            J. Carlier




Beste Mies, Je zaagt wel meer Dan eene keer Een vogeltje in een kooi En 't speet je dat Het daar zo zat Al zong het soms ook mooi Het diertje zeg Wou gaarne weg En fladderde op en neer Maar hoe het ook sloeg En vrijheid vroeg 'T mislukte keer op keer Zoo is de mensch Zijn hartewensch Naar onbeperkte vreugd Heeft hij in het hart 'Trots leed en snart Gekoesterd sinds zijn jeugd                            Z.O.Z.

De wensch wordt hier Door aardsch plezier Nooit heel en al voldaan Want bittre smart Vervult het hart Als 't is voorbijgegaan Maar wat gebeurt? Ons stofkleed scheurt En bindt den geest niet meer En wat die geest Verlangde 't meest Schenkt haar thans God, de Heer                    Je je toegenegene Delft, 24 October 1907




Lieve Mies In uw album wil ik schrijven Om het gedacht te laten blijven Dat de dagen die ik hier doorbracht met heel veel plezier Bij u zijn nu en altijd Zoo tot in de eeuwigheid.                                       El 14/8-09




in het Poesie-album van Maria Catharina Orthel bevindt zich een vier kantjes tellende volgeschreven los blad. Het zijn een aantal aan elkaar geregen gedichten. De aftiteling geeft geen afzender, doch gelet op de vormgeving daarvan ontstaat het vermoeden dat de gedichten afkomstig zijn van Dina Weterings. Anderzijds wordt in het eerste gedicht een voornaam genoemd waaruit de twijfel kan ontstaan of het eerste gedicht wel gericht was aan Maria Catharina Orthel of aan een ander, tenzij het de roepnaam c.q. plaagnaam was van Maria Catharina Orthel.




Zou mijn naam ook lieve Con In Uw album mogen staan En neem dan deze regels Tot gedachtenis, van mij aan Leef gezond en zeer gelukkig Wees steeds vrolijk en tevree En waar gij ook heen moogt trekken Neem steeds mijn beste wenschen mee ____________________________________ Breng toch uw kinderjaren Niet altijd spelend door Maar scherts aan ernst te paren Bereid U altijd voor Tot tijden die daar komen Aan hooger ernst gewijd Terug moet gij dus schromen Voor elk verlies van tijd ____________________________________ De bloemen, zij bloeien          Zo vriendelijk en blij Dat zo ook Uw leven          Als 't bloempje steeds zij Pluk dankbaar de bloemen          Die 't leven U geeft Strooi bloemen voor anderen          Zo lang als gij leeft ____________________________________		Waartoe dienen zoo veel woorden Dit toch vraagt de vriendschap niet Mag ik U slechts één ding vragen Marietje Lief vergeet mij niet ____________________________________ Als ik goed dit plaatje ziet Dan is het één vergeet mij niet Dus lieve Marietje denk er aan k'Hoop dat U altijd goed mag gaan ____________________________________ Van de bloemen die er praalen In het eenzaam stil woud Staat een bloempje in de dalen Door het oog voor niets beschouwd Het heeft voor het oog wellicht geen waarde Maar toch voeg ik U in mijn lied 't Is voor mij het schoonst op aarde 't Lieve klein vergeet mij niet ____________________________________ Als ge eens in later jaren Op dit blaadje nederziet Wil dan aan de schrijfster denken Want ook zij vergeet U niet ____________________________________




		Vriendschap woont in reine harten Vriendschap maakt het leven zoet Vriendschap is ons hier op aarde Troosteren in tegenspoed Telkens als je op dit blaadje Met een oog van Vriendscha[ ziet Denk dan aan de reinste Vriendscap Die mijn hart in U innen biedt ____________________________________ Bloemen zij een hemels zegen En de hemel biedt ze ons aan Dat er immer op Uw wegen Schoone bloemen mogen staan ____________________________________ Smaak steeds blijdschap in dit leven Nimmer treffe U verdriet Pluk den roos maar wees voorzichtig Steek U aan den dornen niet ____________________________________ Dat op uw levenspad De schoonste rosen bloeien En op uw levensweg Geen enkel distel groeien Ga dan blijmoedig voort Van elk bemind en vrij En als ik vragen mag Denk dan nog eens aan mij		Bewandel tevreden Uw pad hier beneden Soms strijd, soms genot Wat d' aard ook moog geven Het eeuwige leven Begint eerst bij God ____________________________________ O, als ge in stille eenzaamheid uw album eens doorbladert En menig vriendje en vriendin In dit boekje hebt vergadert Als dan uw oog in 't ronde ziet Die van u rust in 't graf Vergeet dan ook degene niet Die u dit blaadje gaf ____________________________________ In iederen stad is vreugde In iedere stand is smart Geniet wat God u geeft Met een tevreden hart Plak rozen op uw levenspad Zooveel als gij maar kunt De beste wenschen die ik had Zijn U daarmee gegund ____________________________________ De datum ja, die ben ik vergeten De muizen hebben de kalender opgegeten






terug




naar begin