| versie 26 maart 2026 |
| opent dit document zich zonder verhalenlijst in de kolom links, gebruik dan deze link om naar alle verhalen bij parentelen te gaan en ontdek nog meer familieverhalen. |
|
Verhalende geschiedenis bij parenteel 's-Gravenhage: Kapitein Christiaan Willem van der Eem houdt een toespraak |
|
Christiaan Willem van der Eem, geboren 04-10-1865 te Alkmaar, de vader van Generaal Majoor Christiaan Willem van der Eem, bracht het na zijn opleiding tot stuurman, kapitein en gezagvoerder. Vanaf 1902 was Christiaan Willem van der Eem gezagvoerder van het schip Adriana Indiaan, Tambora, een in 1889 gebouwd 1854 ton wegende cargo stoomschip. Later werd dat het stoomschip Ariadne van de WM Ruys & Zonen, met een toch wel rampzalige afsluiting. Maar daar bleef het niet bij, helaas. Ook zijn latere gezagvoerderschap bracht hem een behandeling voor de Raad voor de Scheepvaart. Maar Christiaan Willem van der Eem sluit uiteindelijk met veel trots en de waardering van zijn werkgevers zijn gezagvoerderschap af. | ![]() de Adriana Indiaan |
| Scheepsberichten in de kranten |
|
Scheepsberichten konden eind 19e begin 20e eeuw alleen via kranten worden verspreid. Zo werden de kranten dan ook overspoeld met wekelijkse en dagelijkse Scheepsberichten: C.W. van der Eem wordt in de hoedanigheid als gezagvoerder van een schip dan ook veel daarin vermeld. Zo was Christiaan Willem van der Eem onder andere gezagvoerder over de stoomschepen Adriana Indiaan, Andania, Ariadne, Bandoeng, Bogor, Ophir, Samarinda, Sindoro, Tambora, Patria en Slamat (vrachtschepen en vracht- en passagiersschepen). Juist de Ariadne en de Sindoro leverden hem helaas minder gelukkige krantenberichten (behandelingen door de Raad van Tucht van de Koopvaardij, of zoals later vermeld Raad voor de Scheepvaart) op. De teksten uit de krantenberichten zijn exact overgenomen: het blijkt dat hoeveelheden en of naamgevingen per artikelbehandeling soms kunnen verschillen. Daarnaast valt op hoe per krant de beschikbare gegevens worden behandeld. Hieronder een weergave van enkele krantenartikelen omtrent de stoomschepen de "Ariadne" en de "Sindoro", waarover Christiaan Willem van der Eem gezagvoerder was. Er verschenen in de regionale en landelijke kranten namelijk meerdere artikelen met eenzelfde strekking. Helaas geven de strekkingen van de kranten niet en nergens aan wat er uiteindelijk met het stoomschip "Ariadne" is gebeurd: gezonken of ?? Maar ook goed nieuws! Op 25-04-1917 vermeld De Avondpost dat Christiaan Willem van der Eem een zilveren onderscheiding krijgt als bewijs van waardering voor het bijhouden en inzenden van meteorologische journalen ten dienste van het Kon. Ned. Meteor. Inst. Volgens de Nederlandsche Staatcourant van 08-04-1924 wordt bij Koninklijk Besluit van 20-02-1924 omgezet, vanwege de blijvende diensten, in een gouden medaille. |
Enkele belangrijke termen die in de artikelen worden gehanteerd en/of weergegeven:
|
| 03 januari 1905 |
|
In het Rotterdamsch nieuwsblad van 03-01-1905 verschijnt onder Scheepstijdingen - 02-01-1905 een minder florisant bericht: Het alhier thuisbehoorende stoomschip "Andania" van de Stoomvaartmaatschappij "Triton", directie Ruis en Zonen, van Galveston naar Hamburg, is op Elbowkey gestrand en wrak geworden. De equipage heeft zich in boten gered en te Matanzas (Cuba) geland. Het Nederlandse Stoomschip Andania, gevoerd door kapitein C.W. van der Eem Jr. uit Rotterdam, in 1895 te Sunderland gebouwd, was groot bruto 2962 reg. ton, was verzekerd voor fl 240.000, deels op de beurs te Rotterdam en deels op de beurs te Londen. |
| 16 februari 1905 |
|
Op 16-02-1905 vindt in de krant Scheepvaart een verslag van een door de Raad van Tucht gehouden onderzoek onder de noemer: 'De stranding van de "Andania" Voor den Raad van Tucht op de koopvaardijschepen, zitting houdende in het Paleis van Justitie te Amsterdam, kwam gisteravond in behandeling de zaak van het Nederlandsche stoomschip "Andania", kapitein C.W. van der Eem, welk schip was geladen met 50.000 balen katoenzaad, 1967 balen katoen en 4000 balen rijst en op de Eibow Key is gestrand. Het schip kwam van Galveston en was op weg naar Hamburg. Gedagvaard waren de eerste stuurman H. Vis, C.P. Soutend, tweede stuurman, J.Bol 1ste machinist, C. de Wit, 2de machinist, J. Verstappe, 3de machinist en J. Eshuys, matroos. De kapitein is nog in het buitenland. | ![]() de Andania |
|
Alle getuigen bevestigden de, in het Engelsch voorgelezen, scheepsverklaring. Hieruit bleek, dat de stranding in de nacht van den 27sten December l.l. 's-morgens om 5 uur plaats had; het was betrokken weer, maar het "gezicht" was goed. De "Andania" bleek gestrand te zijn op het rif Rampidas, nabij de vuurtoren van Elbow Key, aan de Noordkust van Cuba. De stranding wordt toegeschrevn aan een strooming ter plaatse, die op geen kaart vermeld stond, en aan de omstandigheid, dat het licht van Elbow Key voor dat van Sombrero Key is aangezien. In de eigen boten heet de equipage het schip verlaten. Na de stranding is de "Andania" lek geworden en bij het verlaten van het schip steeg het water en waren de tanks, de ruimen en de machinekamer reeds vol. De lading is de volgende dag te Key-West binnengebracht, terwijl de sinds de stranding volgehouden pogingen tot afbrenging van het schip thans een gunstigen afloop schijnen te zullen hebben. De kapitein, aldus bleek ook bij de behandeling van dezer zaak, verkeerde in de stellige meening, dat men het vuur van de Sombrero zag: de onbekende stroom had hem echter misleid. Na het verhoren der bovengenoemde getuigen werd de zaak tot nader verdaagd, dan zal de kapitein die nog op Cuba vertoeft, gehoord worden. |
| 13 mei 1905 |
|
Op 13-05-1905 vinden we in de krant Scheepvaart de uitspraak door de Raad van Tucht gehouden op 11-05-1905: 'Donderdagavond hield de Raad van Tucht voor de Koopvaardij in het Paleis van Justitie te Amsterdam een zitting. Daarin werd uitspraak gedaan in verschillende zaken: 1. van kapitein C.W. van der Eem, gezagvoerder van het Nederlandsche stoomschip "Andania", welk vaartuig geladen met 50.000 balen katoenzaad, 1907 balen katoen en 4000 balen rijst van Galveston (Texas) naar Hamburg in den vroege ochtend van 29 December, 5 uur, op het rif Rompidas bij de vuurtoren van Elbow Cay strandde. De R.v.T. verklaarde dat de gezagvoerder niet geheel is vrij te pleiten van schuld aan de stranding, daar hij niet met voldoende zorg heeft gevaren en te veel op zijn gegist bestek heeft vertrouwd zonder genoegzaam met de mogelijkheid van verleiding door stroom rekening te houden. Daar echter de kapitein niet kon verachten dat deze stroom om de Zuid zóó sterk zou zijn, vindt de R.v.T. geen termen om hem te schorsen in zijn bevoegdheid om op een Nederlandsch vaartuig te varen. De R.v.T. meende dat de kapitein wel reden had om in te gaan op den twijfel van den eersten stuurman, dat het licht dat de kapitein voor dat van Sombrero Cay aanzag evengoed dat van Elbow Cay kon wezen. Aan den anderen kant had hij echter geen reden om met stelligheid aan te nemen dat hij bij Elbow Cay was, daar hij niet op zulk een sterke verleiding door den stroom behoefde te rekenen. |
| rond oktober 1905 |
| Rond oktober 1905 pakt kapitein van der Eem de draad weer op, getuige de advertentie van vertrek in de "Scheepvaart" van 02-11-1905. |
![]() |
| ![]() |
|
Op 17-11-1905 komt de Nieuwe Courant met de melding: Het ss. Ariadne , kapitein van der Eem, reederij Wm. Ruys en Zonen te Rotterdam, vertrok 28 October van Marseille naar Rotterdam en passeerde 9 November kaap Carvoueiro. (red.) |
| 30 december 1905 Algemeen Handelsblad |
|
Onder andere in het Algemeen Handelsblad van 30-12-1905 behandelt de Raad van Tucht de zaak "Ariadne". Na behandeling van een ander voorval start het artikel met: |
|
Daarna werd in behandeling genomen de zaak tegen kapitein C.W. van der Eem, gezagvoerder van het op 14 November door de opvarenden in de golf van Biscaye verlaten stoomschip "Ariadne". Blijkens de te Oporto afgelegde en in het Duitsch gestelde scheepsverklaring, was de "Ariadne" 4 November met marmer, erts en stukgoederen enz. in zeewaardige toestand van Valecia vertrokken met bestemming naar Rotterdam. De reis werd onder gewone omstandigheden begonnen, 10 November om 4 uur passeerde men kaap Finissterre, om 8 uur kaap Vilano onder sterken regen. Bij het inloopen van de baai had de lucht een woest aanzien, er was sterke wind en hooge zee, het slingerde en stampte. De wind nam steeds in hevigheid toe. 11 November werd men gedwongen bij te draaien, daar het weer al slechter werd: ook kreeg men veel water binnen. In den morgen van 12 November, te 3 uur, werd het weer een weinig beter, de barometer steeg. 's-Namiddags moest worden bijgedraaid, daar de wind snel toenam.De regen plaste, er waren zeer hooge en zwaar bruisende zee@235;n, tengevolge waarvan het schip niet te manoeuvreren en niet bestuurbaar was. Ook kreeg men een groote hoeveelheid water over. Getracht werd den kop van het schip in de golven te houden. 's-Ochtends 8 uur kreeg men een zware breker over, die een erddingboot aan bakboord verbrijzelde. De wind nam estendig toe, af en toe bergenhoge brekers. |
![]() |
|
13 November, 10 uur, kreeg men een vreeselijken breker over, die het kopmpas wegslingerde en groote schade aanrichtte, trossen meenam, de achterdekhut verbrijzelde, de overige reddingsboten stuksloeg en een gat veroorzaakte dat men naar beste vermogen trachtte te dichten. Er kwam watr in de machinekamer, het schip was niet lens te houden, in de ruimen kon niet gepeild worden. Het woeste weer hield intusschen aan. Weer kreeg men een wilde, hemelhooge zee en een massa water over. Er werd scheepsraad gehouden. Ieder kwam tot de overtuiging, dat het schip in zinkenden toestand was. Er werd besloten, om wanneer een schip in zicht kwam, dit van den toestand der opvarenden kennis te geven, daar alle reddingsboten vernield waren en de toestand van de "Ariadne" al kritieker werd. Om drie uur 's-namiddags kwam een stoomschip van de Wilsonlijn uit Hull zicht. Er werd geseind: "blijf bij mij", maar het Engelsche schip seinde terug dat het niet te regeeren was. Toen kwam een tweede stoomschip - het Duitsche stoomschip "Vianna"in zicht. Op de vraag of het bij het schip wilde blijven, antwoordde dit bevestigend. De bemanning der "Ariadne" trachtte zooveel mogelijk gang in het schip te houden en door pompen zinken te voorkomen, maar hoe men ook pompte , men kreeg voortdurend meer water binnen. Om 12 uur 's-nachts stond op de handbrug 8 voet water, 2 voet water stond onder dek. En ondanks inspanning van alle krachten werd het water niet minder, terwijl het weer nog slechter werd. Bovendien was de geheele bemanning overwerkt. Om 5 uur seinde de "Vianna" dat het een boot klaar had en het liet die te water: deze met drie personen bemade boot, gewapend met noodlijnen- de zee was te hoog om het schip te naderen, maakte drie tochten. Om drie uur begon zo haar reddingwerk, man voor man, van kurken vesten voorzien, langs de lijnen in de boot opnemend. Tegen 7 uu was de laatste man, de kapitein, over. Het water stond toen op het boorddek der "Ariadne". Niets kon er gered woren. De 'Vianna", kapitein Spieker, nam de schipbreukelingen hartelijk op. De kapitein en het grootste deel der bemanning is nog niet in het land en kon dus niet gehoord worden. Alleen de 1e-machinist W. Bijl en de kok J. Poension, beiden te Rotterdam woonachtig, konden worden gehoord. Beiden bevestigen de scheepsverklaring in het geheel, zonder reserve. De scheepsverklaring spreekt van het verlies der "Ariadne". Dit is later gebleken in zooverre onjuist te zijn, dat het schip den 14den Nov., 's-namiddags 7 uur is gezien door de bemanning van Hr. Ms. "Nautilus, op haar kruistocht naar Teneriffe. Een der zee-officieren heeft zelfs getracht het schip te naderen, doch dit gelukte niet. Ook is van het drijvende schip een kiekje genomen, dat met een bijschrift van een der officieren voorzien in het tijdschrift "Eigen Haard" is opgenomen. In dat artikel of in het scheepsjournaal de "Nautilus" -dat bleek niet duidelijk- wordt gezegd, dat op de hondenwacht van 1.. November het weer verbeterde en de "Nautilus" weer zeil kon bijzetten: we konden toen hopen dat het ergstigste geleden was, heet het. Dit nu klopt niet met de scheepsverklaring van de opvarenden der "Ariadne", die zegt dat wind, zee en barometer steeds ongunstiger werden. Zoowel de machinist als de kok hielden echter vol, dat de scheepsverklaring de volle waarheid gaf. Volgens den machinist kwam er te veel water in het schip. Het waterkon met pompen niet bijgehouden worden. Het schot van de brug was stukgeslagen en daardoor kwam het waterin het onderruim. 14 November was er water op de vuurplaten, maar het water kwam nog niet op de vuren. In twee uur werd er 100 ton water uitgepompt. Er stond bij het verlaten van het schip 8½ voet water in het groote ruim en het dek lag gelijk met het water. De machine werkte, maar was niet geheel droog meer en 2 voet water stond er in den tunnel. Om half zes werden de vuren uitgehaald en de machine gestopt. De stuurinrichting was ontzet, maar er kon toch nog gestuurd worden. De kok verklaarde bij het verlaten van de "Ariadne" geblesseerd te zijn. Hij zegt dat de "Ariadne" geen goed weer gehad heeft. Het weer nam niet beteekenend af en zelfs werd het nog erger, toen de bemanning op de "Vianna" was overgegaa. Behalve op het laatst had men niet met slagzeeën over bakboord te kampen. Hierna werd de verdere behandeling dezer zaak verdaagd.' | |
| 08 januari 1906 Scheepvaart |
| Op 08-01-1906 wordt de zaak "Ariadne" verder in behandeling genomen, zo meldt de Scheepvaart: |
![]() |
Door de Raad van Tucht in de zaak tegen kapitein C.W. van der Eem, gezagvoerder van het op 14 Nov. door de opvarenden in de golf van Biscaye verlaten s. "Ariadne". Blijkens de te Oporte afgelegde en in het Duisch gestelde scheepsverklaring, was de "Ariadne" 4 Nov. met marmer, erts, stukgoederen enz. in zeewaardigen toestand van Valencia vertrokken met bestemming naar Rotterdam. De reis werd onder gewone omstandigheden begonnen, 10 Nov. om 4 uur passeerde men kaap Finisterre, om 8 uur kaap Vilano onder sterken regen. Bij het inloopen van de baai had de lucht een woest aanzien, er was sterke wind en hooge zee het schip slingerde en stampte. De wind nam steeds in hevigheid toe. 11 November werd men gedwongen bij te draaien, daar het weer al slechter werd; ook kreeg men veel water binnen. In den morgen van 12 Nov. te 3 uur, werd het weer een weinig beter, de barometer steeg. 's-Namiddags moest weer worden bijgedraaid, daar de wind snel toenam. De regen plaste, er waren zeer hooge en zwaar bruisende zee'ën, tengevolge waarvan het schip niet te manoeuvreeren en niet bestuurbaar was. Ook kreeg men een groote hoeveelheid water over. Getracht werd den kop van het schip in de golven te houden. 's-Ochtends om 8 uur kreeg men een zware breker over, die een reddingsboot aan bakboord verbrijzelde. |
|
De wind nam bestendig toe, af en toe bergenhooge brekers. 13 November, 10 uur, kreeg men een vreesenlijken breker over, die het kompas wegslingerde en grootte schade aanrichtte, trossen meenam, de achterdekhut verbrijzelde, de overige reddingsboten stuk sloeg en een gat veroorzaakte, dat men naar beste vermogen trachtte te dichten. Er kwam water in de machinekamer, het schip was niet lens te houden, in de ruimen kon niet gepeild worden. Het woeste weer hield intusschen aan. Weer kreeg men een wilde, hemelhooge zee en een massa water over. Er werd scheepsraad gehouden. Ieder kwam tot de overtuiging, dat het schip in zinkenden toestand was. Er werd besloten, om wanneer een schip in zicht kwam, dit van den toestand der opvarenden kennis te geven, daar alle reddingsbooten vernield waren en de toestand van de "Ariadne" al kritieker werd. Om drie uur 's-namiddags kwam een stoomschip van de Wilsonlijn uit Hull in zicht. Er werd geseind: "blijf bij mij", maar het Engelsche schip seinde terug, dat het niet te regeeren was. Toen kwam een stoomschip -het Duitsche stoomschip "Vianna"- in zicht. Op de vraag of het bij het schip wilde blijven antwoordde dit bevestigend. De bemanning der "Ariadne" trachtte zooveel mogelijk gang in het schip te houden en door pompen zinken te voorkomen, maar hoe men ook pompte men kreeg voortdurend meer water binnen. Om 12 uur 's-nachts stond op de handbrug 8 voet water, 2 voet water stond onder dek. En ondanks inspanning van alle krachten, werd het water niet minder, terwijl het weer nog slechter werd. Bovendien was de geheele bemanning overwerkt. Om 5 uur seinde de "Vianna" dat het een boot klaar had en het liet die te water; deze met drie personen bemande boot, gewapend met noodlijnen - de zee was te hoog om het schip te naderen- maakte drie tochten. Om drie uur begon ze haar reddingswerk, man voor man, van kurken vesten voorzien, langs de lijnen in de boot opnemend. Tegen zeven uur was de laatste man, de kapitein, over. Het water stond toen op het boorddek, de "Ariadne". Niets kon er gered worden. De "Vianna", kapitein Spieker, nam de schipbreukelingen hartelijk op. De kapitein en het grootste deel der bemanning is nog niet in het land en kon dus niet gehoord worden. Alleen de 1ste machinist W. Bijl en de kok J. Poension, beiden te Rotterdam woonachtig, konden worden gehoord. Beiden bevstigden de scheepsverklaring in het geheel, zonder reserve. De scheepsverlaring spreekt van het verlies der "Ariadne". Dit is later gebleken in zoverre onjuist te zijn, dat het schip den 14en Nov., 's-namiddags 7 uur, is gezien door de bemanning van Hr. Ms. "Nautilus" op haar kruistocht naar Teneriffe. Een der zee-officieren heeft zelfs getracht het schip te naderen, doch dit gelukte niet. Ook is van het drijvende schip een kiekje genomen, dat met een bijschrift van een der officieren in het tijdschrift "Eigen Haard" is opgenomen. In dat artikel of in het scheepsjournaal der "Nautilus" -dat bleek niet duidelijk- wordt gezegd, dat op de hondenwacht van 14 Nov. het weer verbeterde en de "Nautilus" weer zeil kon bijzetten; we konden toen hopen dat het ernstige geleden was, heet het. Dit nu klopt niet met de scheepsverklaring van de opvarenden van de "Ariadne", die zegt dat wind, zee en barometer steeds ongunstiger werden. Zoowel de machinist als de kok hielden vol, dat de scheepsverklaring de volle waarheid gaf. Volgens de machinist kwam er te veel water in het schip. Het water kon met pompen niet bijgehouden worden. Het schot van de brug was stuk geslagen en daardoor kwam het water in het onderruim, 14 November was er water op de vuurplaten, maar het water kwam nog niet op de vuren. In twee uur werd er 100 ton water uitgepompt. Er stond bij het verlaten van het schip 8½ voet water in het groote ruim en het dek lag gelijk met het water. De machine werkte maar was niet geheel droog meer, en 2 voet water stond er in den tunnel. Om half zes werden de vuren uitgehaald en de machine gestopt, maar er kon toch nog gestuurd worden. De kok verklaarde bij het verlaten van de :"Ariadne" geblesserd te zijn. Hij zegt dat de "Ariadne" geen goed weer gehad heeft. Het weer nam niet beteekenend af en zelfs werd het nog erger, toen de bemanning op de "Viarra" was overgegaan. Behalve op het laatst had met niet met slagzeeën over bakboord te kampen. Hierna werd de verdere behandeling dezer zaak verdaagd.' | |
| 19 maart 1906 Scheepvaart |
| Op 19-03-1906 wordt de zaak "Ariadne" vervolgt door de Raad van Tucht, zo meldt de Scheepvaart: |
|
Op deze maandagavond zet de Raad van Tucht voor de koopvaardij de zaak tegen kapitein C.W. van der Eem, gezagvoerder van het op 14 november door de opvarenden in de golf van Biscaye verlaten stoomschip "Ariadne, voort. Dit schip vertrok 4 November met marmer, erts, stukgoederen, enz. van Valencia naar Rotterdam. Op de reis ha men met zwaar weder te kampen en het schip kreeg zooveel water over, dat ieder tot de overtuiging kwam, dat het schip in zinkenden toestand was, waarop men in de ochtend van 14 November 7 uur, op een ander vaartuig, het Duitsche stoomschip "Vianna" overging. Men dacht niet anders dan dat de "Ariadne" dadelijkk gezonken was, doch de bemanning van Hr.Ms. "Nautilus"zag het schip in den laten namiddag van 14 Nov. drijven. van het drijvende schip werd een kiekje genomen, dat met een bijschrift van een der officieren in "Eigen Haard" is opgenomen. Volgens de scheepsverklaring van de opvarenden der "Ariadne"waren wind, zee en barometer steed ongunstiger geworden. Dit werd door den machinist, gehoord als getuige, bevestigd, terwijl de kok veklaarde dat het weer nog erger werd toen de bemanning op de "Vianna" was overgegaan. Als getuigen werden thans gehoord de luitenants ter zee 2e klasse F.C. Brust en H.J. Pek. De heer Brust bevestigt het meegedeelde in zijn artikel in "Eigen Haard". Hij verklaart voorts: Op de hondenwacht van 14 November was het ergste geleden. |
![]() |
|
De wind had om 12 uur een kracht van zee. De wind verminderde tot stijve bramzeilskoelte en om 2 uur 's-nachts werden de zeilen bijgezet en werd met het log zes mijl gemaakt. Om half drie kreeg men de "Ariadne" in het zicht, de wind liep toen niet meer dan 5. Toen de sloep de "Ariadne" naderde, bleek dat de bakboordlichten nog brandden. De schroef zat aan het schip. Daar de "Nautilus" reeds twee sloepen had verloren, had de commandant last gegeven om, tenzij er menschen aan boord waren, niet te wagen op het schip te komen. De barometer der "Nautilus"is van de hondenwachtvan 13 November af rijzende geweest. De "Vianna"en de "Nautilus"gingen dezelfde richting. Luitenant Pek is het geheel eens met het artikelvan luitenat Brust in "Eigen Haard". Ook volgens hem was het weer beterende. Alle luiken van de "Ariadne" waren aanwezig en als de ketels goed waren geweest zou getuige geen bezwaar hebben gehad om de reis met het schip te vervolgen. Daarna werd de verdere behandeling verdaagd.' | |
| 22 augustus 1906 Scheepvaart |
| Op 23-08-1906 verschijnt in onder andere de Scheepvaart het vervolg op het "proces" inzake de "Ariadne", gehouden op 22-08-1906: |
![]() |
'De Raad van Tucht voor de Koopvaardij zette Maandagavond de behandeling voort der reeds begin dezes jaars aangevangen zaak tegen kapitein C.W. van der Eem, gezagvoerder van het op 14 Nov. door de opvarenden in de Golf van Biscaye verlaten stoomschip "Ariadne". Ditvaartuigvertrok 3 November met marmer, erts, stukgoederen, enz, van Valencia naar Rotterdam. Op de reis had men met zwaar weder te kampen en het schip kreeg zooveel water over, dat ieder, volgens de scheepsverklaring, tot de overtuiging kwam, dat het vaartuig in zinkenden toestand was, waarop men in de ochtend van 14 November 7 uur op een ander vaartuig, het Duitsche s. "Vianna", overging. Men dacht niet anders dan dat de "Ariadne" dadelijk gezonken was, doch de bemanning van Hr.Ms, "Nautilus" zag het schip in den laten namiddag van 14 Novemb. drijven. Van het drijvende schip werd een kiekje genomen, dat met een bijschrift van een der officieren in "Eigen Haard" is opgenomen. Volgens de scheepsverklaring van de opvarenden van de "Ariadne" waren wind, zee en barometer steeds ongunstiger geworden. Dit werd door den machinist, als getuige gehoord, bevestigd, terwijl de kok verklaarde dat het weer nog ergere werd toen de bemanning op de "Viarra"was overgegaan. De luitenants ter zee 2e klasse F.C.Brust en H.J.Pek, als getuigen gehoord, verklaarden daarentegen, dat het weder verbeterde. |
|
Volgens luitenant Brust was de barometer de "Nautilus" van de honden- en den stuurman wacht van 13 November al rijzende. In de zitting van gisteravond was kapitein van der Eem verschenen, medebrengende twee getuigen aan zijn kant, den bootsman T.Brons en den 2e stuurman J.Bentem. Den gezagvoerder werd gewezen op het verschil tusschen de scheepsverklaring en het stuk in "Eigen Haard" van luitenant Brust, dat geheel in overeenstemming met het reisrapport van de "Nautilus" vermeldt, dat op de hondenwacht wind en zee zoodanig waren afgenomen, dat reeds weder zeilen opgezet konden worden, terwijl de scheepsverklaring zegt: wind, zee en barometer werden steeds ongunstiger. De heer van der Eem verklaarde, dat dit ten onrechte in de scheepsverklaring is opgenomen; er had moeten staan: wind, zee en barometer waren steeds ongunstiger. Op de vraag hoe het te verklaren, dat hi op 13 November relateerde: "dalende barometer, toenemende wind", terwijl volgens de "Nautilus" de barometer toen rijzende was - antwoordde de kapitein: "de eene barometer is de andere niet". "Maar de eene barometer zal niet dalen en de andere rijzen, zulke barometers bestaan niet", voerde daarop een der leden van den Raad den kapitein toe. Uit het verdere verhoor van den kapitein bleek, dat niet met olie was gewerkt en dat ook geen maatregelen waren genomen om het verlaten schip te doen zinken. Z.i. moet het schip gebroken zijn. De kapitein hield vol, dat het verlaten van het schip noodig was, ook volgens de meening der bemanning, doch naar de meening van een der leden van den Raad is iets duisters in deze geheele zaak: de kapitein zegt, dat de lensinrichting verstopt was, terwijl ui de verklaring van de machinist blijkt, dat de lensinrichting volstrekt niet verstopt kan zijn geweest. Ook in de barometer-quaestie is er iets duisters: debarometer van de "Nautilus" rees niet bij een zestal, maar bij een tiental strepen. familDe kapitein deed verder uitkomen, dat de brug z.i. ontzet was, wat op de foto in "Eige Haard" minder juist te zien is. De luitenant Pek had verklaard, dat de dekhuizen onbeschadigd waren, en alle luiken aanwezig waren. Daartegen protsteerde de gezagvoerder; de luiken en de kappen heeft hij zelf over boord zien slaan. De 2e stuurman J.Bentum had ook bezwaar tegen de uitdrukking in de scheepsverklaring, dat het weer steeds ongunstiger werd. De zinsnde had moeten luide: het weer wasen bleef steeds ongunstig. Toen het schip verlaten werd, was het weer iets beter. De barometer was stukgeslagen, zoodat er niet meer van af te lezen was. Ook hij heeft er niet aan gedacht olie te gebruiken. Er waren luiken van ruim 2 weggeslagen, o.a. het eerste luik. De kap der machine was ook beschadigd, terwijl de brug aan den voorkant weggeslagen en voorts ontzet was. Tot het laatst is gepompt en de leiding was niet verstopt. De bootsman Teunis Brons, hierna gehoord, verklaarde, dat 's-nachts 2 uur de wind (storm) tot stijve bramzeilkoelte was afgenomen. De zee was echter nog steeds zeer woelig. Volgens zijn meening was het noodzakelijk het schip te verlaten, het water stond tegen de bak aan, luiken waren weggeslagen en de brug ontzet. Zijn boeltje heeft hij in de steek moeten laten. Wanneer de menschen van de "Nautilus" aan boord waren geweest, zouden ze volgens hem wel anders geoordeeld hebben. Niettegenstaande het aanhoudend pompen nam het water toe. Er stond een voet of zeven water in het schip. Hij heeft in zijn langdurig zeemanleven nog nimmer olie zien gebruiken. De zitting wer hierop to later geschorst.' | |
| 23 september 1906 Algemeen Handelsblad |
| Het Algemeen Handelsblad komt op 23-09-1906 met een verdere behandeling door Raad van Tucht inzake de "Ariadne" onder de kop "Rechtzaken": |
|
Gisteren behandelde de Raad van Tucht opnieuw de reeds in het begin van dit jaar aanhangig gemaakte zaak van het onderzoek naar de oorzaak van het verlaten in de Golf van Biscaye van het stoomschip "Ariadne", kapitein C.W.van der Eem. Dit schip was 4 Nov. van het vorig jaar van Valencia met stukgoederen, marmer, erts, enz. vertrokken met bestemming naar Rotterdam. Op reis had men -volgens de scheepsverklaring- met sorm en onweer te kampen, waardoor veel water was binnengekomen, zoodat het in zinkende toestand verkeerdeen de bemanning op den 14en November op een te hulp gekomen Duitsch stoomschip "Vianna", overging, in de stellige meening, dat de "Ariadne" weldra zou zinken. Het was toen 7 uur in den morgen. Het schip zonk echter niet, want de bemanning van het oorlogsschio "Nautilus" zag het schip des namiddags ven den 14e drijven en nam er een kiekje van, dat later met een bijschrift in "Eigen Haard"is opgenomen. Door 2 fofficieren van de "Nautilus" waren reeds eerder omtrenthet weder en de barometerstand verklaringen afgelegd, die niet klopten met de meededelingen van de bemanning der "Ariadne". Het schip moet later gebroken zijn, volgens de meening van kapitein van der Eem, die was blijven volhouden, dat het voor lijfsbehoud noodakelijk was, het schip te verlaten. Gehoord werd thans opnieuw de 1e-machinist W.Bijl. |
![]() |
|
Hij houdt zich aan de vroeger door hem afgelegde verklaring; het weer was slecht, doch werd beter tegen twaalf uur, toen het schip, waarvan het de tengevolge van het binnenkomende water gelijk lag met de oppervlakte, verlaten werd. Get. zegt, dat hij geen maatregelen nam om het schip te doen zinken, omdat men meende, dat het zelf wel zou gaan. Aan dek is hij niet geweest; hoe het daar was, is hem daarom niet bekend. De luiken waren gedeeltelijk overboord gegaan. De waterhoudende schotten hielden zich goIn den scheepsraad, den vorige avond gehouden, was met algemene stemmen besloten het schip te verlaten; des morgens werd geen raad meer gehouden. Daarna werd gehoord de 1e-stuurman L.S.Verbaan, die zich grootendeels hield aan de indertijd bij het Nederlandsche Consulaat te Oporto afgelegde verklaring. Alleen geeft hij toe, dat de verklaring wind en zee werden steeds ongunstiger wel wat te sterk kan zijn; het weer was niet beter en niet slechter. De barometer was ongeschikt geworden, naar hij meent; hij heeft dien echter niet goed geobserveerd, daarvoor had hij geen tijd. Dat de barometer geheel stuk was, zoals de 2e stuurman gezegd heeft, kan hij niet verklaren. Op de vraag van een der leden verklaart getuige, dat hij niet gedacht heeft over het gebruik van olie om de golven te doen stillen, hoewel hij dt middel vroeger wel eens heeft toegepast. Hij had het te druk met het herstellen van de schotten en luiken en het opwekken van de bemanning, die moedeloos werd. Zoolang de machine werkte, werd de kop recht in de wind gehoude'; toch kwam door de hevige brekers voortdurend veel water binnen. Hiermede was de behandeling afgeloopen. De uitspraak zal later plaatshebben.' | |
| 11 oktober 1906 Het Nieuws van den Dag |
| De kleine krant Het Nieuws van den Dag komt op 11-10--1906 met een uitspraak door de Raad van Tucht inzake de "Ariadne": |
![]() |
De Raad van Tucht voor de Koopvaardij heeft thans uitspraak gedaanin den zaak van den gezagvoerder C.W. van der Eem, van het Nederlandsche stoomschip "Ariadne", welke zaak zoo geruimen tijd den Raad heeft beziggehouden. De geschiedenis van de zaak komt in het kort hierop neer. De "Ariadne"was op 4 Nov. 1905 van Valencia met stukgoederen, marmer, erts, enz.vertrokken, met bestemming naar Rotterdam. Op reis had men -volgens scheepsverkalring- met storm en onweer te kampen, waardoor veel water binnenstroomde, zoodat het in zinkenden toestand begon te verkeeren en de bemanning op den 14en November, na gehouden scheepsberaad, op het te hulp gekomen Duitsche stoomschip "Vianna" overging, in de stellige meening, dat de "Ariadna"weldra zou zinken. Het was toen 7 uur in den morgen. Door de bemanning van Hr.Ms. oorlogsschip "Nautilus" werd het verlaten zinkende schip des anmiddags van den 14en drijvende gevonden. "Eigen Haard" gaf er indertijd een artikeltje over, met een photographische afbeelding door een der officieren van het oorlogsschip genomen. Na breedvoerig onderzoek heeft de Raad van Tucht uitspraak gedaan en den gezagvoerder C.W. van der Eem vrijgesproken. |
|
Niet bewezen werd geacht, dat de "Ariadne" onnoodig en ontijdig is verlaten; het artikel in "Eigen Haard" gaf daaromtrent geen voldoende inlichting, omdat de schrijver daarvan aan boord van de "Nautilus" is gebleven en de officier, die met een sloep het verlaten schip naderde, geen vrijheid had om daar aan boord te gaan. Daardoor missen de gedane waarnemingen waarde. De Raad van Toezicht betreurt de overdijving in de scheepsverklaring omtrent de weersgesteldheid, maar vindt toch termen om aan te nemen, dat het verlaten van het schip na het doorgestane gevaar en in aanmerking genomen den toestand van het schip en de afmatting van het volk, alleszins gerechtvaardigd was. Het niet aanvaarden van de geboden kans op redding had bovendien noodlottig kunnen zijn. De Raad wees op twee verzuimen die de gezagvoerder begaan heeft, nl. het niet aanwenden van olie om het gevaar van de brekers te verminderen en het nalaten van maatregelen om een spoedig zinken van het verlaten schip te verzekeren. Met waardering gewaagt de Raad van Tucht van de manmoedige redding door den gezagvoerder en de bemanning van het Duitsche stoomschip "Viarra", dat de schipbreukelingen opnam.' | |
| 09 december 1907 Het Vaderland |
|
Kapitein Christiaan Willem van der Eem heeft de draad weer opgepakt, zo blijkt uit een korte mededeling in (onder andere) Het Vaderland onder: |
|
Stoomvaart-maatschappij Rotterdamsche Lloyd Maildienst tusschen Rotterdam en Nederl.-Indië In verbinding met de diensten der Kon. Paketvaart-Maatschepij Op 09-12-1907 wordt gemeld dat het stoomschip "Bogor" op 11 januari (1908) onder kapitein C.W. van der Eem direct koers zet naar Java en Macassar.
|
| Uitspraken van den Raad voor de Scheepvaart |
| Op 09-08-1917 verschijnt in een bijvoegsel tot de Nederlandsche Staatcourant, onder No. 69, een Uitspraak van den Raad voor de Scheepvaart betreffende het stranden van het stoomschip "Sindoro". |
|
Het stoomschip "Sindoro" is op 6 Maart 1917 op de reede van Gibraltar tijdens zware storm door het krabben der ankers gestrand. Na het ter deze zake gehouden voorloopige onderzoek door de Scheepvaartinspectie in het IIde district besliste eene commissie uit den Raad voor de Scheepvaart, dat overeenkomstig het voorstel van den hoofdinspecteur dd. 26 Juni 1917 door de den Raad een nader onderzoek naar de oorzaak dit ongeval zou worden ingesteld, hetwelk plaats had ter openbare zitting van 19 Juli 1917. Als getuigen onder eede hoorde de Raad Christiaan Willem van der Eem en E. Vernes, beiden wonende te Rotterdam, ten tijde van het ongeval respectievelijk gezagvoerder en eerste-stuurman op de "Sindoro". De raad nam voorts kennis van het scheeps= en machinekamerjournaal van dit schip betreffende na te melden reis. | ![]() |
| Uit een en ander is het navolgende gebleken: Het stoomschip "Sindoro", toebehoorende aan de Stoomvaart Maatschappij "Rotterdamsche Lloyd", bemand met 131 koppen, kwam op 9 Februari 1917 op de reed van Gibraltar aan. Het schip was met een e volle lading Indische producten beladen, terwijl zich 121 passagiers aan boor bevonden. Den 6den Maart was de "Sindoro" gereed om den volgenden dag te vetrtrekken. Men lag in peiling van den wal op drie kabellengten afstand in 22 vadem water voor S.B.-anker met 75 vaam ketting: in de onmiddellijke nabijheid lagen vele schepen. Des morgens ging de kapitein voor scheepszaken naar de wal, het commando van het schip overgevende aan den eersten-stuurman. Het was stil weder met regen en lagen barometerstand. en wakkerde aan. Te 12.30 namiddags ongeveer liep de wind naar het Z.Z.W. en wakkerde aan. De machinekamer werd gewaarschuwd en kort daarop waren de machines gereed om te werken. Te 1.20 namiddags, toen de wind aangewakkerd was tot storm, begon men mede te stoomen om te trachten het B.B.-anker, dat men tot 15 vadem uitgehieuwd had, klaar om te vallen, verder vooruit te laten vallen, doch men moest herhaaldelijk stoppen, omdat de schroeven dreigden op de ankerkettingen van het dicht achter de "Sindoro" liggende stoomschip "Normanton", dat hevig gierde, te komen. | |
![]() |
De "Sindoro" kreeg daardoor geen voortgang. In een met orkaankracht invallende bui begon het S.B.-anker een weinig te krabben. Kettingsteken was, met het oog op de positie van de "Normanton", onmogelijke en de voorsteven van genoemd schip raakte het achterschip van de "Sindoro", zonder dat veel schade werd veroorzaakt. De "Sindoro" viel af naar stuurboord. Men liet B.B.-anker vallen, dat in 12 vadem water hield. Men trachtte vervolgens beide ankers te hieuwen en met de machines op volle kracht vooruit met hard B.B.-roer op den wind te komen, doch men kon niet vrij komen van een aan stuurboord liggend Italiaans zeilschip. |
|
Men liet daarop weder beide ankers vallen met 75 vadem op stuurboord en 60 vadem op bakboordsketting en trachtt, met de machines langzaam vooruit, in de nabijheid van het voor anker liggende Deensche stoomschip "Wyold" te komen. Voordat de ankers echter hielden, kreeg de "Sindoro" groote vaart. De ankers begonnen te houden, doch de "Sindoro" zwaaide te 3.30 namiddags met het achterschip tegen de steen van de wal en bleef zitten. Bij pomppeiling bleek in ruim III drie voet water te staan, waarop, doch vergeefs, gepompt werd. Men loodde vóór 6 vadem, achter 3¾ vadem. Kort voordat het schip stootte, gaf de eerste-stuurman order, dat alle passagiers zwemgordels moesten aandoen en zich op het promenadedek vezamelen. Deze order werd stipt en in voorbeeldige orde uitgevoerd. Toen het schip vastzat, werden de S.B.-sloepen tot op de reeling van het promenadedek gestreken. Te 4.30 namiddags, toen de windkracht 11 bedroeg, krabde beide ankers en geraakte het geheele schip aan de grond, ter hoogte van Mala-point. Men peilde de pompen en bevond dat het water in ruim II en III snel rijzend was, ruim I maakte aanvankelijk niet veel water, in de machinekamer was het water bij te houden Te 10 uur namiddags was de storm minder hevig en werd draadloos naar de wal geseind, dat men gevaarlijk zat en hulp noodig had. De eerste-stuurman vreesde, dat het schip van den daar steilen wal zou kunnen afglijden. Te 3 uur voormiddags kwam eene sleepboot en besloot in overleg met den havenkapitein den dag af te wachten. De volgende morgen kwam de kapitein weder aan boord en werden de passagiers gedebarkeerd, hetgeen in goede orde geschiedde. Men besloot de lading zooveel mogelijk te lossen en nam duikers aan om het schip te dichten. De schade aan het schip bleek zeer aanzienlijk, terwijl ook de lading grootendeels bedorven was. Door de gebrekkige hulp, welke te krijgen was, duurde het 14 dagen eer de "Sindoro"kon worden afgebracht. Daarna stoomde men, nadat de lading verder gelost was, den 16den April naar Cadix, waar het schip in het dok werd opgenomen en voorloopig gerepareerd. | |
|
Men keerde vervolgens de 9den Mei weder naar Gibraltar terug, waar de onbeschadigde lading en de passagiersgoederen weder werden ingenomen. Nadat de voorraad kolen daarna weder was aangevuld, vertrok de "Sindor"op 4 Juni na verkregen voorloopig certificaat van zeewaardigheid van Gibraltar en arrive 17 Juni te Rotterdam. Op deze reis maakte het schip nog voortdurend water. De kapitein verklaarde dat, toen hij in den morgen van 6 Maart naar den wal ging, niets hem deed vermoeden, dat slecht weder te wachten was. Stormwaarschuwingsseinen worden, voor zooveel hem bekend, te Gibraltar niet gegeven. Toen hij zich des middags weder aan boord wilde begeven, bleek dit geheel onmogelijk wegens den inmiddelis opgestoken storm. Des nachts vernam hij, dat de "Sindoro" was gestrand en hij is daarna, zoo spoedig mogelijk bleek, aan boord teruggekeerd. Verschillende der op de reede van Gibraltar ten anker liggende schepen zijn eveneens gestrand, waaronder de "Normanton" en de "Wyold". De Raad is van oordeel, dat de stranding van het stoomschip "Sindoro" op 6 Maart 1917 op de reede van Gibraltar moet worden toegeschreven aan den plotseling opgekomen orkaan, waardoor het schip op de rotsen bij Mala-point is gestarnd. Wegens de vele in de onmiddellijke nabijheid der "Sindoro" ten anker liggende schepen mist men de noodige vrijheid van beweging om zoodanig te manoeuvreeren, dat de stranding kon worden voorkomen. De eerste-stuurman van de "Sindoro", E. Vernes, heeft bij afwezigheid van de kapitein alles gedaan wat mogelijk was om de stranding te voorkomen en de Raad prijst het door hem daarbij aan den dag gelegd beleid. | |
![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
| Aldus gedaan op 19 Juli 1917 door de heeren mr. A.J. Cnoop Koopmans, voorzitter, W. Allirol, L. Roosenburg, D.H. Hinlopen, leden, W. Bakker, plaatsvervangend lid, C.M. van Rijn, P. de Boer, buitengewone leden, in tegenwoordigheid van 's-raads secretaris mr. H.B. Tjeenk Willink, en uitgesproken door den voorzitter ter openbare zitting van 24 Juli 1917. |
| Op 12-10-1918 draagt Christiaan Willem van der Eem het commando van de "Sindoro" over en wordt hij gezagvoerder van het stoomschip "Tambora", om nog later gezagvoerder te worden van het vracht-/passagiersstoomschip "Patria" (foto), te water gelaten in 1919, alle schepen varend onder Mw. Ruys & Zonen. | ![]() |
| Vlag met Ster |
![]() |
Het Rotterdamsch Nieuwsblad van 20-11-1922 maakt bekend dat de Rotterdamsche Lloyd op zaterdag 18-11-1922 de commodore vlag plechig is uitgereikt aan kapitein Christiaan Willem van der Eem. Het geschiedde kort voor het vertrek van de ss "Patria" door de inspecteur van de Rotterdamschen Lloyd de heer J.S. Brouwer. Hiermee werd een verzuim goedgemaakt, want hij had al als oudste gezagvoerer reeds twee jaar het recht om de vlag met een ster boven in de mast van zijn schip te laten wapperen. |
| 04 maart 1924 Haagsche Courant |
|
De Haagsche Courant meldt op 04-03-1924 een klein artikel onder de noemer: de kapitein van de "Slamat", waaruit moge blijken dat Christiaan Willem van der Eem van geen ophouden weet: Naar wij vernemen, zal het nieuwe mailschip van den Rotterdamschen Lloyd, de "Slamat", door den oudsten gezaghebber van genoemde stoomvaartmaatschappij, den heer van der Eem, uitgebracht worden. Kapitein van der Eem is thans gezagvoerder van de "Patria" en wordt als zodanig opgevolgd door kapitein Boon. |
| 13 april 1924 Nieuwe Rotterdamsche Courant |
|
De Nieuwe Rotterdamsche Courant van 13-04-1924 wijdt een behoorlijk artikel aan de proefvaart van het stoomschip "Slamat": Het nieuwe 500 voet lange turbine dubbelschroef stoommailschip "Slamat" van den Rotterdamschen Lloyd heeft gisteren met ruim 200 gasten aan boord een proeftocht gemaakt op den Nieuwen Waterweg en de Noordzee. Te klagen viel daarbij alleen over het weer. Na ruim 5 uur kwam de "Slamat", na op haar proeftocht aan alle verwachtingen te hebben voldaan, terug voor de Lloydkade, waar de muziek van den Lloyd haar begroette met het Wien Neerlandsch Bloed. Gedurende de vaart wordt door de heer C.D.Julinsu van het Koinklijk Nederlandsch Meteorologisch Instituut de gouden medaille van de Koningin vanwege zijn bijzonder verdienstelijke journalen aan kapitein van der Eem uitgereikt. Op 19-04-1924 zet de "Slamat" koers naar Nederlandsch-Indië. De Sumatra-bode van 15-12-1924 weet te melden dat het gezagvoerderschap van de "Slamat" overgenomen wordt door kapitein Adam en dat Christiaan Willem van der Eem terugkeert, naar men dan weet, naar het ambteloos burgerschap, die officieel 04-02-1925 ingaat. |
| 09 februari 1925 Deli Courant |
|
In de Deli Courant van 09-02-1925 wordt aandacht geschonken aan 'Afscheid kapitein Van der Eem'. Met het ss "Insulinde" keerde kapitein C.W. van der Eem, die als laatste reis de "Slamat" naar Indië bracht, voorgoed naar Holland terug. De firma Van Nie & Co had deze gelegenheid aangegrepen om den oud gezagvoerder van de Rotterdamsche Lloyd te huldigen. Daartoe kwam men gistermorgen aan dek eenige ogenblikken bijeen, waarbij we ook opmerkten den havendirecteur en den heer Harterink, passagiers en eenige leden van het personeel van Van Nie & Co. De heer Vervloet zeide, dat de samenwerking tusschen kapitein Van der Eem en het agentschap wel is waar van korten duur was, doch steeds van aangenamen aard was. Die samenwerking werd zeer geappricieerd en nu kapitein Van der Eem Indië gaat verlaten wenschte Van Nie & Co hem een waardevolle en tevens praktische herinnering te geven, welke hem op zijn landhuis "Patria" in Katwijk nog menigmaal aan Indië en speciaal aan zijn contact met Van Nie & Co zou doen denken. Spr. bood daarop een fraaie marmeren inktkoker met inscripte aan. Toen ging de eerewijn rond, waaarna kapitein Van der Eemmet eenige passende woorden antwoordde: Hij dankte in de eerste plaats de firma Van Nie en releveerdevervolgens de aangename samenwerking met en medewerking van de havenautoriteiten te Belawan. Aan allen gaf hij de verzekering, dat ze in Holland zijnde bij hem steeds welkom waren. Den kapitein van den "Insulinde", de heer J.M. Meerburg wenschte hij een verdere voorspoedige reis , breng nu maar veilig naar Holland, zoo ongeveer besloot spr. De eenvoudige plechtigheid was hiermede ten einde en de muziek besloot haar met een feestelijke melodie. |